Advies en Rechtshulp Pagina … …………………………. Meester Willem  Personen en Familierecht
    

Privaatrecht

 

personen en familierecht

 

 

 

 personen en familierecht

 

Het personenrecht geeft de regels die de persoon als mens in het recht definieert en bepaalt de rechtsbevoegdheden die hij als persoon heeft. Dat kunnen zijn de bevoegdheid om rechtsbetrekkingen aan te gaan, zijn handelingsbekwaamheid, maar ook de naam van de persoon.
Het familie recht hangt nauw samen met het personenrecht en regelt de betrekkingen die samenhangen en ontstaan uit het gezins en familie verband. Het geeft de regels voor het huwelijks en partnerschap, de vermogensrechtelijke betrekkingen tussen de partners, de ontbinding van de geregistreerde samenlevingsvormen, de betrekkingen tussen ouders en kinderen, de voogdij en mogelijke curatele. Men vindt deze regels in het burgerlijk wetboek en met name in boek 1.
Het rechtspersonenrecht, dat in boek 2 staat, ziet op de niet natuurlijke personen. Rechtspersonen zijn organisaties en instellingen waarvan het recht van bepaald, dat zij zelfstandige dragers van wettelijke rechten en plichten kunnen zijn, net als de natuurlijke personen. Het Nederlandse recht kent een gesloten systeem van rechtspersonen. Alleen die rechtsvormen die de wet uitdrukkelijk noemt, kunnen in het rechtsverkeer rechtshandelingen verrichten. Men kan niet zelf een eigen rechtsvorm bedenken.

 

Geboorte, naam en overlijden

Burgerlijke stand

Alle belangrijke rechtsfeiten ten aanzien van geboorte, naam,burgerlijke staat en overlijden worden voor een zeer groot deel vastgelegd in de registers van de burgerlijke stand.

Er zijn in iedere gemeente vijf registers:
Het register voor geboorten.

Het register van overlijden.
het register van huwelijkstoestemmingen.
Het register voor huwelijksaangiften.

Het register voor huwelijken en scheidingen.
Deze registers zijn in principe openbaar. Openbaar heeft die betekenis, dat iedereen uittreksels en afschriften mag laten maken.

De gemeente brengt hier wel kosten voor in rekening.


Namen

Namen dienen in eerste instantie ter onderscheiding van personen. De geslachtsnamen en de achternamen bestaan eigenlijk nog niet zo lang. Iets meer dan 200 jaar. Mensen leefden vroeger op een kleiner gebied, zodat men een ieder in zijn omgeving wel kende en het vastleggen van gegevens van minder belang was. Veel gegevens werden vroeger alleen vastgelegd via de kerk. Daarnaast was het vastleggen van gegevens en het sluiten van huwelijken  slechts belang voor het vastleggen van het vermogen. Slechts rijke mensen trouwden, ‘gewone mensen’ hadden daar geen belang bij.

 

Aangifte  en naam

Van iedere geboorte op Nederlands grondgebied moet aangifte worden gedaan bij de ambtenaar van de burgerlijke stand van de gemeente waar de geboorte heeft plaatsgevonden. Als het kind in het ziekenhuis is geboren, moet de geboorteaangifte dus gedaan worden in de plaats waar het ziekenhuis gevestigd is. Een aantal grotere ziekenhuizen schept de mogelijkheid in het ziekenhuis de formaliteiten te verrichten. De ambtenaar van de burgerlijke stand maakt terstond een geboorteakte op. Een geboorte dient uiterlijk binnen drie dagen na de dag van de geboorte te worden aangegeven. Deze termijn wordt verlengd met één dag indien het gemeentehuis in de aangifteperiode twee of meer achtereenvolgende dagen gesloten is.

Tegenwoordig kan men zelf kiezen welke achternaam het kind zal draagt; die van de moeder of die van de vader. Indien er zelf geen keuze wordt gemaakt, wordt automatisch een achternaam toegewezen. De burgerlijke staat van de moeder is bepalend, wel of niet getrouwd, is maatgevend bij het automatisch toekennen van de achternaam van het kind. Een kind geboren uit een huwelijk krijgt vrijwel automatisch de geslachtsnaam van de vader. Sinds januari 1998 kunnen kinderen de geslachtsnaam van de vader dan wel die van de moeder krijgen. Wordt er gekozen voor de achternaam van de moeder, dan moet dit vastgelegd worden in een akte van naamskeuze. Deze akte moet worden opgemaakt in het bijzijn van de moeder en vóór het opmaken van de geboorteakte. Dit gebeurd bij een ambtenaar van de burgerlijke stand. Dit kan alleen bij eerste kind is. Het tweede of derde kind krijgt namelijk automatisch de naam van het broertje of zusje, om eenheid in het gezin te eenheid te bevorderen m.b.t. de namen. De naamskeuze geldt voor alle kinderen van dezelfde moeder en vader. Indien de ouders het niet eens worden over de achternaam van het kind, zal de rechter moeten beslissen.

Indien de moeder niet gehuwd is, krijgt het kind automatisch de geslachtsnaam van de moeder. De vader kan het kind wel erkennen. Hij bevestigd dat hij ‘officieel’ de vader is, waardoor het kind de nationaliteit van de vader krijgt en waardoor ook de afstamming is geregeld. Het erkende kind krijgt echter niet automatisch de geslachtsnaam van de vader. Is het wel de bedoeling dat het kind toch de geslachtsnaam van de vader gaat dragen, dan voor de verwachte geboortedatum van de baby een akte van naamskeuze moeten worden opgemaakt. Dit kan bij de ambtenaar van de burgerlijke stand. Bij het opmaken van deze akte dienen beide ouders aanwezig te zijn. Wanneer er geen akte van naamskeuze wordt gemaakt, krijgt het erkende kind de achternaam van de moeder. Het is zinvol deze akte tijdig op te laten maken.

Kiezen van de voornaam
De ouders zijn, in principe, vrij om een voornaam of de voornamen te kiezen. Er zijn wel een aantal beperkingen. De belangrijkste beperking is, dat namen niet ongepast mogen zijn. De ambtenaar van de burgerlijke stand bepaalt of een naam onbehoorlijk of ongepast is. Mocht de ambtenaar de gekozen naam weigeren, dan kan men tegen deze beslissing bij de rechter in beroep gaan.

Wijzigen naam
In een aantal gevallen kan men de voornaam of de achternaam laten wijzigen. Voor de achternaam geschiedt via een verzoek bij het ministerie van justitie. Voor een wijziging van de voornaam, dient men een verzoek in bij de rechtbank. Voor actuele regelgeving, zie postbus 51

306 dagen regel
Het kind dat staande huwelijk is geboren, heeft de echtgenoot tot vader. Het kind dat vóór de 307de dag na de ontbinding van het huwelijk is geboren, heeft de vroegere echtgenoot tot vader, tenzij de moeder was hertrouwd.

 

Overlijden
Indien een persoon overlijdt, moet daarvan aangifte worden gedaan bij de ambtenaar van de burgerlijke stand. Veel al is het de begrafenisondernemer die dit doet. De begrafenis of crematie, dient binnen vijf dagen na het overlijden plaats te vinden. De ambtenaar geeft hier voor een verlof af. Soms geeft de rechtbank aan dat iemand is overleden. Bijvoorbeeld na een vliegramp, waarbij er geen stoffelijk overschot is.

Begrafenis of crematie kan in Nederland op de daartoe aangewezen plaatsen worden verricht. Dit betekent dus, bij een officieel erkende begraafplaats of crematorium. Openbare lijkverbranding zoals gebruikelijk in India, of begraven op eigen terrein is verboden.

 

Huwelijk en verdere samenlevingsvormen
Een belangrijk deel van het personen en familie, waar men te maken krijgt wordt gevormd door de regels rond de diverse samenlevingsvormen.
Samenlevingsvormen

 

Overige delen van het personen en familie recht

Adoptie
Pleegzorg
Voogdij

 

image6 Disclaimer.
Al deze pagina's geven slechts algemene informatie. Alle juridische vragen verschillen elk opnieuw van geval tot geval. Voor uw eigen specifieke  juridische vraag en probleem, dient u deze steeds aan een rechtskundige voor te leggen. Aan al deze webpagina's zijn geen direct toepasbare adviezen te verbinden, zij geven een indruk van het recht.

Laatste update 18 juni 2008